Þá er komið að þeim tíma ársins. Hópur nema í grafískri hönnun LHÍ mun brátt fá bakkalárgráður og í því tilefni hafa þau sett vefsíður í loftið. Hér fyrir neðan er að finna hlekki á þær:
Útskriftarnemar LHÍ 2010
13.02.2010 – 10:37Hærri einkunn með réttri týpógrafíu (?)
22.01.2010 – 16:02
Ég ætti að byrja á því að afsaka mánaðarlanga þögn á blogginu en ástæðan hefur einfaldlega verið flutningur til Englands og allt sem tengdist því að undirbúa og svo koma sér fyrir. Svo má ekki gleyma heimanámi í skólanum.
Í einum kennslutíma gærdagsins skoðuðum við rannsókn frá árinu 2006 sem skilaði áhugaverðum niðurstöðum. Rannsóknin, sem var framkvæmd í Keele háskólanum í Englandi,1 skoðaði hvernig týpógrafía ritgerða hefur áhrif á einkunnir.
Í flestum einstökum atriðum, t.d. um að nota eitt og hálft línubil eða tvöfalt línubil, var munurinn ekki gríðarlegur, en þegar höfundar prófuðu að stilla upp ritgerðum formuðum með samblöndu af vinsælustu atriðum gegn öðrum sem gerðu það ekki, þá þóttu þær fyrrgreindu skila talsvert hærri einkunnum. Formúla vinsælustu atriða var eftirfarandi:
- Times
- 12 pt
- Tvöfalt línubil
- Ójafnaður texti
- Línubil á milli málsgreina
Ef rétt, þá eru þetta mjög góðar fréttir fyrir stúdenta. Þeir geta fylgt einföldum leiðbeiningum til að forma ritgerðina sína og hlotið nettan bónus fyrir. Einhverjar líkur á hærri einkunn ættu að vera velkomnar með svona lítilli fyrirhöfn.
En auðvitað vakna spurningar um niðurstöðurnar. Í mínum huga eru þær sérstaklega tvær. Fyrst er það um venjuna. Það er nefnilega augljóst að ofangreind formúla er ansi vel þekkt samblanda fyrir meðferð ritgerða; hefur verið kennd lang flestum nemendum á einhverjum tímapunkti í námsferlinu og er auðvelt að stilla skjöl eftir þessari forskrift í ritvinnsluforritum.
Þeir nemendur sem skiluðu ritgerð með samblandi af þessum vinsælustu formunaratriðum gætu hafa gert slíkt einmitt vegna þess að þeir eru betri nemendur. Þeir vita hvaða atriði eru góðar venjur sem skal halda sig við. Hinir sem fara aðra leið gætu þannig verið jafn kærulausir í ritgerðarskrifum sínum og í ritvinnslunni.
Hin spurningin væri hvort rannsóknin hafi mögulega ekki verið nógu víðtæk? Þegar borin voru saman einstök atriði, frekar en heildarlausnir, þá var lítill munur á flestu. Oft komu atriði sem grafískir hönnuðir telja vera betri og vandaðri aðferðir mun betur út en vinsælustu atriðin. Sem dæmi þykir inndregin fyrsta lína í málsgrein skila hærri einkunn en línubil á milli þeirra.
Því þyrfti augljóslega að prófa aðra formúlum með öllum „bestu” niðurstöðum, og bera hana saman við formúluna með vinsælustu atriðunum – eitthvað sem virtist ekki vera hægt í þessarri rannsókn því fáir notuðu blöndu bestu atriða.
Höfundarnir viðurkenna að vísu nokkra vankanta og benda á atriði sem má gera öðruvísi. Mögulega mun maður sjá fleiri rannsóknir um þetta efni í framtíðinni.
En hvað um það, fyrir þá sem vilja næla sér í möguleika á hærri einkunn á auðveldan hátt geta punktað niður helstu atriði og krossað fingur.
- Hartley, James, Mark Trueman, Lucy Betts, and Lauren Brodie. 2006. What price presentation? The effects of typographic variables on essay grades. Assessment & Evaluation in Higher Education 31, no. 5: 523-534. [↩]
Framtíð tímaritsins
18.12.2009 – 18:04
Fyrir nokkrum dögum skrifaði ég um hugmyndir Time Inc. að framtíð tímaritsins á tablet tölvum. Margt í þeirra pælingum var jákvætt en þó virtist vefhönnunarfyrirtækið, sem Time Inc. réði í verkið, taka lítið tillit til grundvallarforsenda tímaritsins. Niðurstaðan var í raun flókin vefsíða undir útlitslegum innblæstri tímarits.
Nú hefur Bonnier, útgefandi Popoular Science, birt sína eigin hugmynd sem þeir kalla Mag+, unna í samstarfi við hönnunarráðgjafana í BERG. Þessir aðilar höfðu forsendurnar alveg á hreinu:
Something that emerged in the research that was really interesting was that [magazines] can be completed. So they are very noble. That one can read through it and finish it. And have a sense that they have consumed an editorial package without necessarily the kind of endless infinitely expanding RSS feed, for example, where there really is no end.1
Þannig halda þeir í línulega lesningu og tilfinninguna fyrir heildarpakkanum sem tímaritið er. Þetta heldur í sérstöðu tímaritsins og grunninn sem gerir það eftirsóknavert.
Í hugmynd Bonnier og Berg var svo bætt ýmsum mjög lógískum bónusum sem ný tækni leyfir – en allt án þess að skerða notagildið eða ganga gegn forsendum. Dæmi eru hvernig notandi getur flett í gegnum ljósmyndir, leitað í texta, o.fl.
Bonnier og BERG hafa nálgast verkið með frábæru hugarfari, áhuga, og skilningi fyrir efninu. Ef tímaritið, og jafnvel dagblaðið, mun eiga framtíð í þessarri mynd, þá er auðvelt að sjá lestölurnar taka á flug aftur.
Meiri lestur um Mag+ hjá Bonnier eða BERG.
- Jack Schulze hjá BERG í viðhengdu myndbandi. [↩]
ð í Proforma
10.12.2009 – 13:55
Í nýafstaðinni endurhönnun á Monitor tímaritinu (sem kemur út á morgun) var ég langt kominn í prufum á meginmálsletri; kominn með hugmynd um fjögur letur sem hentuðu karakterslega og upp á læsileika, þegar ég skipti út „lorem ipsum”-textanum fyrir íslensku. Strax og fyrsta blaðsíðan rann úr prentaranum rak ég augun í hið stórfurðulega litla ð sem var í letrinu Proforma (sjá hér enn frekar).
Proforma er hannað af Petr van Blokland sem er alls enginn aukvisi þegar kemur að leturhönnun. Hann lærði hana í Konunglegu akademíunni í Hag og vann m.a. Charles Peignot verðlaunin árið 1988 og var tilnefndur til hönnunarverðlauna Rotterdam árið 1995. En skilningur hans á þessum einkennilega staf, sem Ð-ið er, virðist ekki vera mikill því hefðin er ekki sú að forma hann með striki í gegnum d.1
Ég ætla að giska á að enginn íslendingur hafi verið í nefnd Charles Peignot árið 1988 þar sem letrið er gott sem ónothæft fyrir íslensku. Eða íslenska ónothæf fyrir letrið?
Fyrst og fremst myndi ég reyndar vilja sjá Ð-ið hverfa úr stafrófinu – en þangað til mætti kannski að benda van Blokland á að endurskoða Ð-ið í þessu annars vegar frábæra letri.
- Upplýsingar um hönnun á ð má finna á vefsíðu Gunnlaugs Briem. [↩]